PRAWIE…
Gdyby mi ktoś powiedział, że będę
chwalić Jakuba Ćwieka – nie uwierzyłabym. A jednak.
Wprawdzie do zachwytów mi daleko,
ale w porównaniu z ostatnio przeczytaną książką tego autora („Szwindel”), po
której nie miałam już ochoty na następne – „Święty z Centralnego” to prawie dobra
powieść. Pamiętajcie, że „prawie” robi dużą różnicę.
Ćwiek nie ma tym razem kłopotów z
dramaturgią. Akcja biegnie szybko, wydarzenia prowokują kolejne, nie ma lania
wody, ciąg przyczynowo-skutkowy został zachowany.
Bohaterowie są ciekawi, wyraziści,
wiadomo komu kibicować, a komu należą się baty. I tak, po jasnej stronie mocy
mamy Mariusza, byłego bezdomnego o mrocznej przeszłości, który próbuje zacząć
normalne życie i chłopaka (kiedyś dziewczynę), który mu w tym pomaga. I nie,
wątek osoby transpłciowej nie jest tu tylko wstawką mającą ubarwić powieść zgodnie z
modnymi obecnie trendami. Postać Miłosza naprawdę się broni, jest wiarygodna i
od początku daje się lubić.
Policjant i gangsterzy stojący po
ciemnej stronie wzbudzają negatywne emocje, co tym bardziej podbija sympatię do
głównych bohaterów. Autor niepotrzebnie jednak przesadza z dosadnością języka.
O ile w dialogach to jest uzasadnione, typy spod ciemnej gwiazdy mają prawo tak się wyrażać
(chociaż, ile można), to wulgaryzmy w narracji odautorskiej nie mają
uzasadnienia. Gangster może powiedzieć, że „zerżnął dupę”, ale kiedy w ten
sposób wyraża się autor o swoim bohaterze – mnie to razi.
Odniosłam wrażenie, że Ćwiek
dobrze oddał realia dworcowego życia bezdomnych i ich współistnienia z policją i
lokalnymi gangsterami. Wprawdzie autopsja nie daje mi na ten temat żadnej
wiedzy, ale nie wyczułam większych zgrzytów, co przemawia na korzyść książki. Oczywiście,
można się czepiać, że zadomowieni na Centralnym przestępcy powinni zdawać sobie
sprawę z obecnych tam kamer, i z tego, że nie wszyscy policjanci są
skorumpowani, a więc pewne działania nie ujdą im bezkarnie, ale co tam. Odpuszczam.
Środowisko bezdomnych doskonale opisał niedoceniony u nas autor kryminałów Mark
Billingham w „Zapomnianych”. Jeśli po lekturze „Świętego z Centralnego”
nabierzecie ochoty na zgłębienie tematu – Billinghama bardzo polecam.
Oprócz porachunków przestępców mamy
tu również ciekawą zagadkę zaginięcia bezdomnego zwanego Santą (od Świętego Mikołaja), swoistego
lokalnego „celebryty”, która z wątkiem gangsterskim ładnie się przeplata. I
dopiero zakończenie powoduje, że z zachwytami (ewentualnymi) poczekam do następnej
książki pana Ćwieka.
Zagadka, owszem, ciekawa, ale na
jej rozwiązanie już autor nie miał pomysłu, za to bardzo chciał czytelnika
zaskoczyć. Motyw zabójcy jest mocno naciągany. Zemsta po latach? Na osobie,
która już dawno winę odpokutowała? Jakoś tego nie łykam. A już końcowa jatka, z
trupem na trupie, to naprawdę nie na moje nerwy.
I jeszcze drobiazg topograficzny. Ja rozumiem, że wydawnictwo ma
siedzibę w Łodzi. Może jednak, kiedy się wydaje książkę o Warszawie, to warto zatrudnić
korektora z Warszawy? Co byście, drodzy wydawcy, powiedzieli, gdyby wam jakiś autor
umieścił Lumumbowo na Retkini? No właśnie. A Rakowiec nie znajduje się na Woli.
Sprawdźcie w Googlach gdzie.